Gestraft “voor” of “door” onze zonden – De Lijdende Knecht van Jesaja 53 – Brad Jersak

Gestraft “voor” of “door” onze zonden – De Lijdende Knecht van Jesaja 53 – Brad Jersak

 Het lijdt geen twijfel dat Jesaja 53 een centraal hoofdstuk is in het Nieuwe Testament. Het werd gebruikt als springplank

voor de verkondiging van het Evangelie (Handelingen 8:30-35) en als een profetie van herstellend lijden die in vervulling ging door de bediening (Matteüs 8:14-17) en de dood van Jezus (1 Petrus 2:21-25). 

De gangbare protestantse visie op deze cruciale passage uit het Oude Testament stelt dat de Knecht moest lijden en sterven door toedoen van God, zodat God verzoening kon doen voor de zonde door een daad van strafvervanging. Dat wil zeggen dat God door zijn heiligheid verplicht was om zijn toorn tegen de zonde te bevredigen door de zonde en de straf ervan over te dragen op een onschuldige plaatsvervanger, Jezus, als een vorm van vergeldingsrechtvaardigheid. 

In dit artikel zullen we deze bewering toetsen aan de specifieke gegevens die in het hoofdstuk zelf worden gepresenteerd. 

Volgens de protestantse visie: 

-1) sterft Jezus om Gods toorn te stillen, omdat 

-2) Jezus’ dood in de plaats van zondaars de vergelding en straf voor de zonde verzoent. 

Spreekt Jesaja 53 over de dood van de Knecht op één van deze twee manieren? 

Menselijke toorn; niet goddelijk! Als we het hoofdstuk doorzoeken, zien we geen enkel bewijs dat de Dienaar sterft om Gods toorn te sussen als een vergeldingsbetaling voor zonden die God tevreden stelt! Dit moet in de tekst worden gelezen. De toorn van God wordt in dit hoofdstuk namelijk nooit genoemd! Wat we zien is veel menselijke woede die leidt tot moord! 

Tegenstrijdige opvattingen en onrecht. Dit gedeelte van Jesaja begint in 52:13 en gaat door tot het einde van hoofdstuk 53. Als we deze passage als geheel lezen, zien we dat de schrijver in dichtvorm het lijden en de dood van een onschuldige Knecht beschrijft. Maar wat vaak wordt gemist is het feit dat deze dood komt door een daad van menselijk onrecht! Ja, menselijk onrecht! Let op de Nieuwe Engelse Vertaling: 

Hij werd door de mensen veracht en verworpen … ook al dachten wij dat hij door God werd gestraft en aangevallen. Maar hij werd gewond vanwege onze opstandige daden, verbrijzeld vanwege onze zonden; hij doorstond de straf die ons gezond maakte; door zijn wonden zijn wij genezen.” (Jesaja 53:3-5; NET) 

Ten eerste moeten we zien dat er twee tegenstrijdige percepties worden opgetekend. “Wij dachten dat hij gestraft en aangevallen werd door God” – menselijk perspectief. Maar dan komt de waarheid naar boven: “Maar hij werd verwond vanwege onze opstandige daden”. Dit betekent dat we voorzichtig moeten zijn en valse menselijke percepties moeten scheiden van de waarheid! De tekst zegt dat “we dachten” dat God de Dienaar strafte en aanviel, maar we hadden het mis! Het was niet God die de onschuldige Knecht verwondde, maar hij werd verpletterd “vanwege onze opstandige daden”. Met andere woorden, niet God doodde en strafte de Knecht, maar wij! 

Wanneer en hoe is dit gebeurd? 

Rechtvaardigheid of onrechtvaardigheid? Hij werd weggeleid na een onrechtvaardig proces – maar wie kon het wat schelen? Inderdaad, hij werd afgesneden van het land der levenden; vanwege de opstand van zijn eigen volk werd hij verwond.” (vers 8; NET). 

Door een perversie van het recht werd hij weggevoerd.” NRSV 

Laten we dus meteen duidelijk zijn! 

God beval geen perversie van het recht door de executie van de onschuldige Dienaar! Dat is absurd. Het gedicht zegt duidelijk dat de Knecht tijdens een onrechtvaardig menselijk proces werd weggestuurd om gedood te worden – en dat door mensen, niet door God! 

De passage zegt herhaaldelijk dat er een gerechtelijke dwaling heeft plaatsgevonden. Gaan we God beschuldigen van zonde door Hem te beschuldigen van onrechtvaardigheid? De passage zegt dat de menigte hem onrechtvaardig strafte! Er staat hier niets over dat God de Dienaar straft en doodt om de toorn te stillen en zo zijn rechtvaardigheid te tonen. Onrechtvaardigheid staat centraal! Dit gaat recht in tegen de protestantse visie. De strafrechtelijke vervanging houdt vol dat de dood van Jezus onder de hand van God een manifestatie was van goddelijke rechtvaardigheid; maar de tekst spreekt niet over rechtvaardigheid maar over onrechtvaardigheid! De protestantse visie is onhoudbaar. 

En toch was Gods hand hierin werkzaam. Er is een raakvlak tussen de tegenstrijdige menselijke en goddelijke wil. Wat we hier lezen is goddelijke paradox. 

Hoe zit het met “Hij werd verwond voor onze overtredingen”. Dit is toch een positief bewijs dat de Dienaar stierf als plaatsvervanger voor ons en voor onze zonden? Dit betekent toch zeker dat hij voor ons een straf aan God heeft betaald? 

Dit hangt allemaal af van welke vertaling je wilt lezen en welke veronderstellingen je bij het lezen van de tekst maakt. Neem de NET [New English Translation] van dezelfde uitspraak: 

Hij werd gewond vanwege onze opstandige daden, verbrijzeld vanwege onze zonden“. Jesaja 53:5 

Dus wat is het? Zegt het Hebreeuws dat hij gewond werd “voor” onze zonden door God of “vanwege” onze zonden door onze zondige daden? Dit is een spelbreker! 

Laten we de directe context bekijken: 

Jesaja 53:4-5 NET 4 Maar hij tilde onze ziekten op, hij droeg onze pijn; ook al dachten we dat hij gestraft werd, aangevallen door God, en getroffen werd om iets wat hij had gedaan. 5 Hij werd gewond vanwege onze opstandige daden

verpletterd vanwege onze zonden; Hij doorstond de straf die ons gezond maakte; door zijn wonden zijn wij genezen. 

Merk op dat de straf die de Knecht ondergaat, komt van gewelddadige mensen – niet van God! Dit betekent dus dat de straf van vers 5 bepaald wordt door de straf van vers 4. De context is bepalend. Velen lezen vers 5 en nemen aan dat God de Knecht strafte voor onze zonden, zodat wij beter zouden worden. Maar dat is niet voldoende. Het vorige vers heeft duidelijk gemaakt dat de straf die de Knecht onderging, kwam van opstandige mensen, niet van God. Als we ons hiervan bewust worden, kunnen we de ware bedoeling van de passage begrijpen. Jesaja vertelt ons dat God ons genas ondanks ons geweld! God haalt het goede uit het slechte. 

God strafte de Dienaar niet om ons te genezen! De mensen straften de Dienaar en God genas ons ondanks en door het geweld! Ik kom hier later op terug. 

Omdat, niet voor onze zonden. Ten tweede, heb je gezien hoe de NET niet zegt dat hij gestraft werd “voor” onze zonden, maar “vanwege onze zonden”? Wat is dan het verschil? Het Hebreeuwse voorzetsel vertaald “voor” is “min”. Het betekent niet “voor” maar “van” of “uit” of “vanwege”. Daarom heeft de NET het voorzetsel nauwkeuriger vertaald als “vanwege” onze zonden, zodat het betekent dat het “uit, van, als middel van, vanwege” onze zondige handelingen was dat de dienaar werd gedood! Dit is meer in overeenstemming met de algemene strekking van het hele hoofdstuk, zoals we al gezien hebben. 

Ditzelfde punt wordt onderbouwd in de Griekse versie [de Septuagint genoemd] van de Hebreeuwse tekst. Vergeet niet dat toen de schrijvers van het Nieuwe Testament het Oude Testament citeerden, zij in feite de Griekse versie ervan citeerden! Het Grieks van deze tekst heeft het voorzetsel “dia” gevolgd door de accusatief van het zelfstandig naamwoord dat volgt – wat weer precies hetzelfde betekent als wat het Hebreeuws zegt! Als je een basis-Griekse grammatica opzoekt, zul je lezen dat “dia” gevolgd door zelfstandige naamwoorden in de accusatief, betekent “vanwege” niet voor! Zie “The elements of New Testament Greek”, door J.W. Wenham, p.66. 

Het resultaat is dit: zowel het Griekse als het Hebreeuwse gebruik van hun voorzetsels geven niet aan dat de Knecht sterft als vervanging voor onze zonden, maar dat hij sterft vanwege onze directe zondige moorddadige handelingen! Met andere woorden: wij hebben door onrechtvaardigheid de Knecht gedood door zondige, gewelddadige handelingen. Dit komt perfect overeen met de algemene boodschap van het hoofdstuk, zoals we hebben gezien. 

Precies dezelfde dynamiek zien we in vers 8, waar ons wordt verteld dat de Knecht ter dood wordt gebracht “uit” [Hebreeuws “min” weer!] een onrechtvaardig proces, “uit” [min] de overtreding van de volkeren. We hebben hier precies dezelfde Hebreeuwse en Griekse constructie als in vers 5! 

Wat ik interessant vind is de inconsistentie die ik zie in veel Engelse vertalingen. De NASB bijvoorbeeld vertaalt exact hetzelfde voorzetsel als “voor” in vers 5, maar “door” in vers 8! Zeggen dat de Knecht werd gedood “voor” onze zonden of “door” onze zonden betekent twee totaal verschillende dingen! Het eerste kan duiden op vervanging, maar het tweede niet. 

Let op vers 8 in de NASB: Door verdrukking en oordeel werd Hij weggenomen 

Het woord “door” is precies hetzelfde Hebreeuwse woord dat eerder in de passage is vertaald met “voor”. 

Laten we dus “door” gebruiken in plaats van “voor” en kijken waar we op uitkomen: 

“Hij werd verwond door onze overtredingen”! Nu betekent dit iets totaal anders, nietwaar! Dit leest helemaal niet als vervanging. En dit is precies wat de oorspronkelijke taal zegt. Het waren onze zondige daden, onze overtredingen, die Jezus doodden – niet God! Dit hele hoofdstuk beschrijft een gerechtelijke dwaling: deze onschuldige Dienaar is verwond door ons zondig gedrag! 

Kijk naar de manier waarop de Nieuwe Engelse Vertaling het zegt: 

Hij werd gewond vanwege onze opstandige daden vanwege de opstandigheid van zijn eigen volk werd hij gewond. Zij waren van plan hem met misdadigers te begraven” (verzen 5,8-9). 

Kun je het zien? Deze hele passage spreekt met één stem! Het beschrijft wat mensen van plan waren en wat ze deden. Het waren de daden van de mensen die Jezus doodden – niet God. 

Hoe zit het met “De wil van de Heer was om hem met pijn te verpletteren“?!!! Jesaja 53:10 

Dit kan toch alleen maar betekenen dat God Jezus in elkaar sloeg?! Toch? Fout! 

De waarheid is dat de originele Hebreeuwse taal onvertaalbaar is! Kijk naar wat de vertalers van de New Revised Standard Version zeggen in hun voetnoten bij dit vers: 

a. Jesaja 53:10 betekenis Hebreeuws onzeker b. Jesaja 53:10 Betekenis van Hebreeuws onzeker 

OK dan; we kunnen maar beter geen geloof opbouwen over God die Jezus doodde voor onze zonden, gebaseerd op een vers dat volgens Hebreeuwse geleerden niet vertaald kan worden! 

Dus wat doen we met dit vers? We moeten de context van de passage ons semantische parameters laten verschaffen; we moeten de context laten dicteren wat dit “onzekere” Hebreeuws wel of niet kan betekenen! 

We hebben tot nu toe gezien dat de hele passage keer op keer zegt dat het mensen waren die de Dienaar doodden en verpletterden. Dus wat vers 10 ook betekent, we weten zeker dat het niet kan betekenen dat God hem doodde en verpletterde! Dat is zeker. 

De Griekse versie van dit vers, 200 jaar voor Jezus geschreven door Joodse Hebreeuwse geleerden die hun moedertaal en Grieks vloeiend beheersten, hebben de Hebreeuwse tekst als volgt weergegeven: wanneer de Griekse tekst in het Engels wordt vertaald staat er: 

en de Heer wil hem [de Dienaar] van de plaag zuiveren“! 

Wat?! Ja! Zij hebben nooit gezien dat het Hebreeuws [wat hun moedertaal was] zegt dat God de dienaar met pijn wilde verpletteren, maar begrepen dat het zei dat God hem wilde reinigen van de plaag die hij doorstond! Totaal tegenovergesteld! 

Wanneer het Nieuwe Testament het Oude Testament citeert, doet het dat door te verwijzen naar de Griekse versie van het Hebreeuws. Dit betekent dat we deze Griekse versie serieus moeten nemen, vooral omdat we niet weten wat er in het Hebreeuws staat! Dus laten we zo’n belangrijke leer niet bouwen op een vers dat niet vertaalbaar is vanuit het Hebreeuws. 

De context heeft duidelijk gemaakt dat het mensen waren en niet God die de Dienaar verpletterde! 

Laten we dit alles samenbrengen. 

Ik zie in dit hoofdstuk het tragische verhaal van een onschuldige Knecht die door zijn eigen volk wordt gedood door hun zondige daden. Het volk dacht dat zijn dood op initiatief van God was, maar had het mis! Later zien zij in dat zij de Knecht hebben gedood – niet God! Maar nu ze de waarheid 

zien, ziet de moordlustige menigte de hand van God in dit alles. Ze zien dat God werkte ondanks hun daden. Zowel God als de Dienaar absorberen de zonde van de moorddadige menigte; zij verdragen het geweld van de menigte om deze te ondermijnen! 

De Dienaar overwint zonde en geweld door het te verdragen en niet te vergelden. Het resultaat? 

11 Nadat hij heeft geleden, zal hij zijn werk overdenken, hij zal tevreden zijn als hij begrijpt wat hij gedaan heeft. mijn dienaar zal velen vrijspreken, want hij heeft hun zonden gedragen [in verband met hun moorddadige handelingen]. 12 Zo zal ik hem een deel toewijzen met de menigte, hij zal de buit van de overwinning verdelen met de machtigen, omdat hij zich gewillig aan de dood onderwierp en met de rebellen werd geteld, toen hij de zonde van velen verhief en ingreep voor de rebellen.” 

Omdat de Knecht zich gewillig onderwierp aan de gewelddadige dood van de gewelddadige menigte, omdat hij met de rebellen is genummerd, met hen geïdentificeerd, heeft hij hun zonde opgeheven, is hij tussenbeide gekomen voor de moorddadige rebellen; en de moorddadige rebellen zijn vrijgesproken van hun zonde als gevolg van wat de Knecht heeft doorgemaakt! 

Maar meer dan dat. Ons wordt ook verteld dat God de menigte geneest ondanks hun moorddadige daad: “door zijn striemen [die wij Hem in het verband hebben opgelegd] zijn wij genezen” (vers 5). 

De Knecht verdraagt geweld en moord om de moordenaars te genezen! Dit hele proces gaat over herstel! God wilde de menigte herstellen recht tegenover hun moord! God ondermijnt zondig geweld door het te absorberen en het goede uit het kwade te halen. Dit klinkt als God! 

Dus God was hier de hele tijd bij betrokken. Zij doodden Jezus, Jezus verdraagt hun geweld en daarin en daardoor vergaf God hen ondanks dat [spreekt vrij] en doorbreekt zo de cyclus van zonde en geweld en geneest hen vervolgens! 

En dit is precies hoe het Nieuwe Testament deze passage toepast op het kruis. 

Lees 1 Petrus 2:21-24 waar Petrus deze passage citeert. Hij ziet dat Petrus Jesaja begrijpt in termen van herstel te midden van geweld. Petrus verstaat Jesaja 53 nergens zoals het tegenwoordig in de westerse kerk wordt gepredikt. Wanneer hij Jesaja 53 citeert, zegt hij niets over God die zonden op Jezus legt om hem namens ons te straffen om zijn toorn te bevredigen! 

Hij zegt dat Jezus geweld verdroeg, geen wraak nam, maar in plaats daarvan de menigte genas door hun geweld te absorberen! 

Als we Jesaja 53 lezen door de lenzen die het biedt, komen we op een totaal andere lezing uit dan we gewend zijn. We zien niets over het stillen van Gods toorn; niets over het doden van de Knecht door God; niets over vervanging; maar alles over identificatie, vergeving, ondermijning van geweld en herstel van vrede. Dit klinkt voor mij als de Vader van Jezus! Hoe is dat voor jou? 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verified by MonsterInsights